Özel Ders Eğitmenliği, Tutorluk, Koçluk, Mentörlük, Danışman Kavramları

Image Description
Dr. Hasan Said Tortop 529   -   01-10-2020
Paylaş:

Bir kavram kargaşı almış başını gidiyor. Bir çoğumuzun ve ailelerin bu kavramlar hakkında tam olarak bilgi sahibi olmadığımızı gördüm. O yüzden bu yazımda özel ders eğitmenliği, tutorluk, koçluk ve mentörlük ve danışman kavramlarını anlatmaya çalışacağım. Umarım faydalı olur. 

 

                                                                                                              ***

 

Kerem, okula adaptasyon problemleri olan bir öğrencidir. Okul değişikliği belki bunun nedeni olabilir. Bunun yanında kaydı yapılan okul kendine yönelik bir eğitim modeli uygulamaktadır. Kerem’in aynı zamanda konu eksikleri de bulunmaktadır. Tüm bunlar hem Kerem’i hem de ailesini rahatsız etmektedir. Sınavlara hazırlanması, konu eksikleri ve saydığımız nedenler sebebiyle zorlu bir süreç olarak karşılarında bulunmaktadır. 

 

Yukarıda anlatılan örnek olayda Kerem’in ihtiyacı olan özel ders eğitmeni ile yapacağı özel derslerdir. Bir sonraki açıklayacağımız kavramlar da bu kavramın kapsamı içine girebilir. Kerem’in özel olarak bir eğitmen ile desteklenmesi durumu şeklindeki uygulama onun için yerinde bir karar olabilir. 

 

                                                                                                             *** 

 

Yaprak, okula ve derslere uyumu noktası konusunda sorun yaşamayan bir öğrencidir. Arkadaşları  ve öğretmenleriyle ilişki kurmada, motivasyonda, bağlılık ve diğer psiko-sosyal konularda desteğe ihtiyacı olmamaktadır. İhtiyaç duyduğu tek şey konu eksiklerini gidermektir. O da özet şeklinde yapılsa, biraz da tekrar edilse bu sorun kalmayacaktır. 

 

 

İşte bu örnek olayda anlatılan yaklaşım tutorluktur. Tutor, sadece öğretmeye odaklanır. Bilgi eksiklerini hızlıca giderir. Öğrenci ile deneyim ve duygu paylaşımına girmez. Tutor, eksik bilgiler olduğu sürece ihtiyaç duyulan bir kişidir. Devamlı destek olmaz, ihtiyaç halinde devreye girer. 

 

                                                                                                           ***

 

Çiçek, çalışması, ödevleri, dersleri takibi açısından iyi bir öğrencidir. Bu noktada öğretmenlerinin ve ailesinin takdirini almaktadır. Ancak bir yandan sınavlar yaklaşmaktadır. Çalışması için ayırdığı vakit çoktur. Bundan başlarda şikayetçi olmayan Çiçek artık çok vaktinin gitmesinden dolayı da sıkılmaya başlamıştır. Onun bir çok konuda önemli taktikleri alması gerekmektedir. 

 

İşte bu taktikleri veren kişi koçtur. Çiçek, koçu sayesinde zamanını verimli kullanması, ödevlerini yapmasında pratik yolları öğrenmesi, kendini motive edici stratejileri öğrenmesi noktasında koça ihtiyaç duymaktadır. Koçu ona bilgi ya da deneyim aktarmaz. Ama sunduğu taktik ve stratejiler sayesinde Çiçek çok rahatlamıştır. Koç, Çiçek'in yaşamında kısa süreli taktikleri ve stratejileri öğreten kişidir. Koçun kendinden emin bir şekilde işe yarar stratejileri öğretmesinde geçen süre, stratejinin doğru bir şekilde kullanma becerisinin elde edildiği zaman dilimidir. Bu süre genelde çok uzun olmaz. Yani bir koçtan bir dönem ya da bir sene boyunca destek alınmaz. 

 

                                                                                                         ***

 

Metin, bir uluslararası bilim olimpiyatına hazırlanmaktadır. Bu süreci başlarda "kendim hallederim" diye düşünmüştür. Ailesi ve öğretmenleri Metin’in bu konuda başarılı olacağını düşünmektedirler. Dıştan bakıldığında böyle gözüken durum, Metin için hiç de öyle değildir. Bazen başaramayacağını düşünmektedir. Bazen de bu düşüncesi onun çalışma düzenini de bozmaktadır. Çözemediği soruları öğretmenine sormaktadır. Öğretmeninin gösterdiği yollar çoğunlukla herkesin uyguladığı yollardır. Bazen öğretmenin de çözmekte zorlandığı sorular, kendine olan özgüveninin düşmesine neden olmaktadır. Arkadaşlarının oyuna ya da başka işlere ayırdığı vakitler yerine kendisinin yarışmaya hazırlanmak zorunda olması bunaltmaya başladığı zamanlar olmaktadır. Böyle zamanlarda kendini toparlaması zaman almaktadır. Dertleşmek, duygularını paylaşmak istediği anlarda ne arkadaşları ne de ailesiyle konuşması onu tatmin etmemektedir. 

 

İşte bu gibi durumlarda mentor devreye girmektedir. Mentör, öğrenci ile duygusal bağ kurar. Onun tüm yaşadıkları konusunda deneyimlidir. Bu deneyimini paylaşır. Psiko-duygusal sorunlar yaşadığı durumlarda en önemli destekçisidir. Mentörün kendi alanınında bilgi açısından da çok ileride biri olması şarttır. Yani öğrencinin yeteneğinin geliştiği alanda derinlemesine bilgisi ve deneyimi olmayan biri iyi bir mentör olamaz.  Öğrenci mentör seçiminde informal yollarla eşleşmeyi yaparsa çok daha iyidir. Çünkü artık işler resmi olmaktan öteye geçmektedir. Gerçek bir güven, sevgi, bağlılık olmadığı durumlarda mentörlükten söz edilemez aslında. 

 

                                                                                                      *** 

 

Özlem, okulunu proje yarışmasında temsil edilmek üzere seçilmiştir. Ancak kendisine danışman olarak belirlenen öğretmeninden hiç de memnun değildir. Danışmanının kendi yaşadığı heyecanı yaşamadığını hissetmektedir. Ayrıca şunu da bilmektedir, yarışmaya bir danışmanı olmadan girmesi mümkün değildir. O yüzden sadece danışmanının olması zorunluğunu halletmek onun için yeterlidir. Danışmanı, Özlem’e yarışma sürecindeki prosedürleri anlatmakta ve önemli tarihlere ve hususlara dikkat etmesi gerektiği ile ilgili bilgiler vermektedir. Projesini, yarışmanın web sitesine yüklemiş ve danışmanının onayını beklemektedir. 

 

 

Danışman, mentörden farklıdır. Daha formal ve resmidir. Bu yüzden çoğu zaman sadece prosedürlerin gerçekleştirilmesi için gerekli kişidir. Ancak, iyi bir danışmanın da öğrencinin başarısında çok önemli olduğunu belirtmek gerekir. Danışman, danışmanlığın yapıldığı kritik noktalara hakimdir. Verdiği bilgi ve yönlendirmeler oldukça işe yarardır.

 

                                                                                                       *** 

 

Bu yazıda, bireysel eğitimde çok önemli kavramların daha iyi anlaşılması için örnek olaylar üzerinden anlatımda bulundum. Birbirinden farklı olan bu eğitimci tiplerinin birbirine karıştırılmaması lazımdır. Bireysel eğitimde asıl olan öğrencinin ihtiyacıdır. Çocuğun hangi tür bireysel eğitim ya da eğitmen türüne ihtiyacı olduğu çok iyi belirlenmelidir. Bu iyi yapılırsa çocuğun bireysel ve kişisel gelişimi de iyi olacaktır. Bu yazıyı okuduktan sonra muhtemelen bireysel eğitim veren kişilerin hangi kavramı ne anlamda kullandığı ya da yanlış kullandığını artık daha iyi anlayabileceksiniz. Bireysel eğitimin çok fazla uzmanlık gerektirdiğini de unutmadan tabii ki. 

 

Doç.Dr.Hasan Said Tortop 

Kaynak
Paylaş:
Image Description
Dr. Hasan Said Tortop Tarafından yazılmıştır

Doç.Dr. Hasan Said TORTOP, yüksek lisans ve doktora çalışmalarını bilim eğitimi üzerine yapmıştır. Akademisyenliğe ge&

0 Yorumlar

    Bu yazıya yorum yapabilirsiniz